توکسوپلاسموز مادرزادی (Congenital Toxoplasmosis) یک بیماری عفونی است که در اثر انتقال انگل Toxoplasma gondii از مادر آلوده به جنین در دوران بارداری ایجاد می شود.

🔬 علت بیماری

توکسوپلاسموز معمولاً از طریق موارد زیر به مادر منتقل می شود

• خوردن گوشت خام یا نیم پز آلوده (مثل گوشت گوسفند یا خوک)

• تماس با مدفوع گربه آلوده (مثلاً هنگام تمیز کردن جعبه خاک گربه)

• مصرف میوه و سبزی آلوده به کیست های انگل

• انتقال از طریق جفت به جنین در مادران بارداری که برای اولین بار به عفونت حاد مبتلا شده‌اند

👶 علائم در نوزاد

علائم بسته به زمان ابتلا در دوران بارداری و شدت بیماری متفاوت است:

در هنگام تولد (اکثر نوزادان بدون علامت اند ولی ممکن است در آینده علائم ظاهر شود):

• میکروسفالی یا هیدروسفالی (کوچک یا بزرگ بودن غیرعادی جمجمه)

• کلسیفیکاسیون داخل جمجمه ای (رسوب کلسیم در مغز، معمولاً به شکل منتشر)

• کوریورتینیت (التهاب شبکیه و مشیمیه چشم)

• تشنج

• ناتوانی ذهنی یا تأخیر رشد

 در ادامه دوران نوزادی یا کودکی

• کاهش بینایی یا نابینایی

• اختلالات شنوایی

• مشکلات یادگیری یا ناتوانی‌های شناختی

🧪 روش‌های تشخیص

• آزمایش خون نوزاد برای IgM یا IgA اختصاصی توکسوپلاسموز

• آزمایش خون مادر برای بررسی IgG و IgM

• PCR مایع آمنیوتیک در دوران بارداری (در صورت مشکوک بودن به عفونت داخل رحمی)

• MRI یا CT مغز برای بررسی کلسیفیکاسیون و اختلالات ساختاری

• معاینه چشم توسط چشم‌پزشک برای بررسی کوریورتینیت

💊 درمان

• درمان نوزاد مبتلا به توکسوپلاسموز مادرزادی معمولاً با ترکیب داروهای زیر به‌مدت یک سال انجام می‌شود:

  • پیریمتامین (Pyrimethamine)

  • سولفادیازین (Sulfadiazine)

  • اسید فولینیک (Leucovorin) جهت جلوگیری از عوارض خونی داروها

⚠️ پیشگیری

• اجتناب از مصرف گوشت خام یا نیم‌پز در بارداری

• شست‌وشوی کامل میوه و سبزیجات

• شستن دست‌ها پس از تماس با خاک یا گوشت خام

• دوری از گربه‌های خانگی یا دست زدن به مدفوع آن‌ها در دوران بارداری